เมาเรือเด็ก อาการ วิธีลดโอกาสเกิด และการเลือกห้องบนเรือสำราญ

เมาเรือเด็กเป็นเรื่องที่คาดการณ์ได้บางส่วนและลดโอกาสเกิดได้ด้วยการเตรียมตัว ข้อมูลทางการแพทย์ระบุว่าอาการพบมากในช่วงวัยประถม และมักไม่พบในเด็กที่อายุต่ำกว่าสองขวบ อาการไม่ได้เกิดทันที แต่ไล่ระดับจากหาว เหงื่อออก และผิวซีด ไปสู่คลื่นไส้และอาเจียน ผู้ใหญ่จึงมีช่วงเวลาให้สังเกตและเปลี่ยนที่นั่งหรือท่าทางของเด็กก่อนอาการหนักขึ้น

เมาเรือเด็กคืออะไร และเกิดกับเด็กวัยไหน

อาการเมาจากการเดินทางเกิดเมื่อข้อมูลจากตากับข้อมูลการเคลื่อนไหวจากหูชั้นในไม่ตรงกัน เช่น เด็กนั่งอยู่ในห้องโดยไม่มีหน้าต่าง ตาเห็นผนังนิ่ง แต่ร่างกายรับรู้ว่าพื้นกำลังโยก สมองจึงสับสนและสั่งให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาการแบบเดียวกันเกิดได้ทั้งในรถ เครื่องบิน และเครื่องเล่นในสวนสนุก เรือเป็นเพียงหนึ่งในสถานการณ์เหล่านั้น

ข้อมูลเรื่องอายุที่ใช้อ้างอิงกันทั่วไปมีสามข้อ ข้อแรก เด็กที่อายุต่ำกว่าสองขวบมักไม่มีอาการ ข้อสอง ความไวต่อการโยกเพิ่มขึ้นหลังจากนั้นและสูงสุดในช่วงอายุประมาณ 7 ถึง 12 ปี ข้อสาม ความไวลดลงตามอายุที่มากขึ้น เพราะร่างกายค่อย ๆ คุ้นกับการเคลื่อนไหว นอกจากอายุแล้ว ประวัติครอบครัวก็มีผล ถ้าพ่อแม่หรือพี่น้องมีอาการ เด็กมีโอกาสเป็นมากกว่าเด็กทั่วไป ส่วนข้อมูลของผู้โดยสารเรือสำราญรวมทุกวัยระบุว่าอาการเมาเรือพบได้ถึงราวหนึ่งในสี่ของผู้เดินทาง จึงไม่ใช่เรื่องผิดปกติที่ครอบครัวหนึ่งจะมีสมาชิกสักคนเป็น

ข้อที่ผู้ปกครองมักสบายใจขึ้นเมื่อทราบคือ คนส่วนมากปรับตัวกับการโยกของเรือได้ภายในสองสามวันแรก อาการวันแรกจึงไม่ได้บอกว่าทั้งทริปจะเป็นแบบเดียวกัน แต่ก็หมายความว่ากิจกรรมของวันแรกควรมีน้อยและไม่ต้องเดินไกล

สังเกตอาการเมาเรือในเด็กอย่างไร

เด็กเล็กมักบอกไม่ได้ว่าไม่สบายตรงไหน สิ่งที่ผู้ใหญ่เห็นจึงสำคัญกว่าคำพูด อาการมักไล่ลำดับดังตารางนี้ แต่เด็กแต่ละคนอาจข้ามบางขั้น

เด็กบางคนไม่มีอาการคลื่นไส้เด่นชัด แต่แสดงออกทางความหงุดหงิด ง่วงผิดเวลา หรือไม่ยอมกินอาหาร ถ้าเด็กมีประวัติเมารถ เมาเรือ หรือเวียนศีรษะจากการเล่นเครื่องเล่น ให้ถือว่าเป็นสัญญาณเตือนล่วงหน้า และเล่าให้แพทย์ฟังก่อนเดินทาง

เลือกห้องพักอย่างไรให้เรือโยกน้อยลง

หลักการที่เอกสารแนะนำการเดินเรือส่วนมากตรงกันคือ ห้องที่อยู่กลางลำเรือและอยู่ชั้นต่ำรู้สึกโยกน้อยกว่าห้องที่อยู่ชั้นสูงหรืออยู่ใกล้หัวเรือ เพราะเรือโยกรอบจุดกึ่งกลางตัวเรือ ยิ่งอยู่ห่างจากจุดนั้นยิ่งรู้สึกการเคลื่อนไหวมาก ส่วนท้ายเรือรู้สึกโยกน้อยกว่าหัวเรือเล็กน้อย แนวทางทางการแพทย์สำหรับเรือก็แนะนำให้เลี่ยงบริเวณหัวเรือเช่นกัน

ปัญหาคือการเลือกห้องไม่ได้มีตัวแปรเดียว เพราะอีกสิ่งที่ช่วยเด็กเมาได้จริงคือการมองเห็นขอบฟ้า ซึ่งทำได้ยากเมื่ออยู่ในห้องที่ไม่มีหน้าต่าง ตารางต่อไปนี้ช่วยเทียบข้อแลกเปลี่ยน

สำหรับเด็กที่เคยเมาง่าย ทางเลือกที่สมดุลมักเป็นห้องวิวทะเลหรือห้องมีระเบียงที่อยู่กลางลำและไม่สูงมาก เพราะได้ทั้งการโยกที่ไม่มาก และขอบฟ้าให้เด็กมอง รายละเอียดการเลือกห้องตามจำนวนคนและอายุเด็กอยู่ในบทความห้องพักเรือสำราญสำหรับครอบครัว

เส้นทางและเรือแบบไหนที่โยกน้อยกว่า

การโยกของเรือขึ้นกับสภาพทะเลมากกว่าตัวห้อง เรือสำราญขนาดใหญ่รุ่นใหม่ติดตั้งระบบเสริมความทรงตัวใต้แนวน้ำที่ช่วยลดการโยกข้าง และกัปตันปรับเส้นทางหลบสภาพอากาศได้ ผู้โดยสารส่วนมากจึงรู้สึกการเคลื่อนไหวไม่มาก แต่ระบบเหล่านี้ลดการโยกได้ ไม่ได้ทำให้หายไป

หลักการเลือกเส้นทางสำหรับครอบครัวที่กังวลมีดังนี้

• เส้นทางที่เรือแล่นใกล้ฝั่งหรือในน่านน้ำที่มีแผ่นดินกำบัง โดยทั่วไปคลื่นน้อยกว่าการแล่นข้ามมหาสมุทรเปิดหลายวันติดกัน
• เส้นทางที่มีวันที่เรือแล่นทั้งวันน้อย และจอดท่าบ่อย ให้เด็กได้พักบนพื้นนิ่งเป็นระยะ
• การเดินทางสั้นสำหรับครั้งแรก ถ้าลูกเคยเมาในรถหรือเมาจากกิจกรรมอื่น เป็นการทดลองว่าเด็กรับการโยกได้แค่ไหนก่อนจะเลือกเส้นทางยาว
• สายเรือบางแห่งแจ้งสภาพทะเลที่คาดไว้ล่วงหน้า ผู้ปกครองควรสอบถามก่อนเดินทางว่าช่วงที่ล่องเป็นฤดูที่ทะเลสงบหรือมีลมแรงตามปกติหรือไม่

ตารางเดินเรือและเส้นทางของแต่ละรอบเปลี่ยนได้ ควรตรวจเงื่อนไขล่าสุดกับสายเรือในช่วงใกล้เดินทาง

เตรียมตัวก่อนขึ้นเรือและดูแลบนเรืออย่างไร

แนวทางทางการแพทย์ระบุว่าวิธีที่ไม่ใช้ยาควรลองก่อนเสมอ ลำดับที่ใช้ได้จริงกับเด็กมีดังนี้

1. ให้เด็กนอนพอก่อนวันขึ้นเรือ เพราะการอดนอนทำให้อาการเมาแย่ลง วันขึ้นเรือมักเป็นวันที่ตื่นเช้าและเดินทางไกล จึงควรวางตารางคืนก่อนหน้าให้เข้านอนไม่ดึก
2. จัดอาหารก่อนลงเรือให้เบาและไม่หนัก ไม่ปล่อยให้เด็กหิวจัดและไม่ให้กินอิ่มจนแน่นท้อง ข้อมูลทางการแนะนำให้กินทีละน้อยแต่บ่อยระหว่างเดินทาง และดื่มน้ำสม่ำเสมอ
3. เมื่อเรือเริ่มแล่น ให้เด็กออกไปที่ดาดฟ้าหรือระเบียงที่มีอากาศถ่ายเท มองขอบฟ้าแทนมองคลื่นใกล้ตัวหรือสิ่งที่เคลื่อนที่
4. เก็บหนังสือ แท็บเล็ต และเกมไว้ก่อนในช่วงที่เรือโยกชัด เพราะการเพ่งตาไปที่วัตถุใกล้ ๆ ขณะที่ตัวเคลื่อนที่ทำให้อาการเกิดเร็วขึ้น
5. ชวนเด็กร้องเพลง เล่นเกมคำ หรือคุยเรื่องที่ต้องใช้ความคิดแต่ไม่ต้องใช้สายตา การเบี่ยงความสนใจช่วยบางคนได้
6. เมื่อเด็กเริ่มวิงเวียน ให้ขยับศีรษะให้น้อยลง การนอนราบหรือนั่งพิงนิ่งช่วยเพราะลดการหมุนของศีรษะ
7. เมื่อเด็กเริ่มมีอาการ ให้ย้ายออกจากบริเวณที่โยกมากและบริเวณที่กลิ่นฉุน เพราะเด็กที่เมาไวต่อกลิ่นมากกว่าปกติ

เรื่องยา ผู้ปกครองไม่ควรซื้อเองหรือหยิบยามาให้ในวันเดินทาง เพราะยาที่ใช้ป้องกันอาการเมามีหลายกลุ่ม บางกลุ่มไม่แนะนำสำหรับเด็ก และเด็กบางคนตอบสนองตรงข้ามกับผู้ใหญ่ คือแทนที่จะง่วงกลับตื่นตัวและอยู่ไม่นิ่ง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรล่วงหน้าตามอายุและน้ำหนักของเด็ก และถ้าแพทย์เห็นควรให้ทดลองก่อนเดินทาง ก็ควรทดลองที่บ้านมากกว่ามาลองครั้งแรกกลางทะเล

เรือสำราญมีศูนย์การแพทย์บนเรือ หากเด็กอาเจียนต่อเนื่องไม่หยุด หรือมีสัญญาณขาดน้ำ ควรแจ้งศูนย์การแพทย์ ไม่รอให้ผ่านไปเอง

เมื่อลงเรือแล้วยังรู้สึกโยกอยู่ ผิดปกติหรือไม่

หลังลงจากเรือ เด็กหรือผู้ใหญ่หลายคนรู้สึกเหมือนพื้นยังโยกหรือเวียนศีรษะเล็กน้อย โดยทั่วไปอาการนี้หายภายในไม่กี่ชั่วโมงและไม่ถือว่าผิดปกติ เพราะร่างกายยังไม่ปรับกลับสู่พื้นนิ่ง ถ้าเด็กเวียนศีรษะต่อเนื่องนานกว่านั้น หรือมีอาการเวียนศีรษะและคลื่นไส้ในช่วงที่ไม่ได้เดินทางด้วย ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุอื่น

ครอบครัวที่ลูกยังไม่เคยล่องเรือ ควรเริ่มอย่างไร

ถ้าไม่ทราบว่าลูกจะเมาเรือหรือไม่ วิธีประเมินที่ทำได้ก่อนเดินทางคือสังเกตจากประสบการณ์ที่ใกล้เคียง เช่น การนั่งรถทางโค้ง การขึ้นเรือข้ามฟาก หรือการเล่นชิงช้าสวรรค์ เด็กที่เมารถง่ายมีแนวโน้มไวต่อการโยกของเรือมากกว่าเด็กที่ไม่เคยมีอาการ แต่เป็นเพียงข้อสังเกต เพราะเด็กแต่ละคนตอบสนองต่อการโยกไม่เหมือนกัน

สำหรับครอบครัวที่ลูกอยู่ในวัยประถมซึ่งเป็นช่วงที่ไวต่อการโยก ลำดับการวางแผนที่แนะนำคือ เริ่มจากเลือกห้องกลางลำที่มองเห็นขอบฟ้า เว้นวันแรกให้ไม่มีกิจกรรมที่ต้องเดินไกลหรืออยู่กลางแจ้งนาน และให้กิจกรรมหนักของเด็กเริ่มหลังจากที่เด็กคุ้นกับเรือแล้ว ขั้นตอนอื่นของการล่องเรือครั้งแรกดูได้ที่ล่องเรือสำราญครั้งแรกกับลูก

สอบถามเรื่องห้องพักและเส้นทางสำหรับเด็ก

We Go Round Travel (บริษัท วี โก ราวด์ จำกัด) เป็นบริษัททัวร์ที่เน้นครอบครัวและเด็ก ใบอนุญาตนำเที่ยว TAT No. 11/10587 ครอบครัวที่สนใจทริปเรือสำราญลงทะเบียนความสนใจได้ที่หน้าเรือสำราญ Disney Cruise หรือสอบถามเรื่องห้องพักและเส้นทางสำหรับเด็กที่เมาเรือง่ายทาง LINE @wegoroundtravel โทร 094 492 9264 อีเมล we@wegoroundtravel.com

คำถามที่พบบ่อย

เด็กที่เมารถบ่อยจะเมาเรือด้วยหรือไม่

ไม่แน่เสมอไป แต่ประวัติเมารถหรือเมาจากเครื่องเล่นเป็นสัญญาณว่าเด็กอาจไวต่อการโยก ควรเลือกห้องกลางลำที่เห็นขอบฟ้า และปรึกษาแพทย์ล่วงหน้าเรื่องการเตรียมตัว

ทารกต้องกังวลเรื่องเมาเรือหรือไม่

เด็กที่อายุต่ำกว่าสองขวบมักไม่มีอาการเมาเรือ แต่การพาทารกล่องเรือยังมีเรื่องอื่นให้ตรวจ เช่น เงื่อนไขอายุขั้นต่ำของสายเรือและการดูแลสุขภาพ ควรปรึกษากุมารแพทย์และตรวจเงื่อนไขล่าสุดกับสายเรือ

เรือใหญ่หรือเรือเล็กเหมาะกับเด็กที่เมาง่ายกว่ากัน

โดยทั่วไปเรือขนาดใหญ่ที่มีระบบเสริมความทรงตัวโยกน้อยกว่าเรือเล็กในสภาพทะเลเดียวกัน แต่ขนาดเรือไม่ใช่ตัวแปรเดียว สภาพทะเลของเส้นทางและช่วงเวลาที่ล่องมีผลมากไม่แพ้กัน

วันแรกเมาแล้ว วันต่อไปจะหายหรือไม่

คนส่วนมากปรับตัวได้ภายในสองสามวันแรกของการอยู่ในเรือ แต่ความเร็วในการปรับตัวต่างกันตามคน หากอาการไม่ดีขึ้นหรือเด็กกินและดื่มไม่ได้ ให้แจ้งศูนย์การแพทย์บนเรือ

ควรพกอะไรเพิ่มสำหรับเด็กที่อาจเมาเรือ

พกถุงสำหรับอาเจียน ผ้าเปียกเช็ดหน้า ชุดสำรองหนึ่งชุด และขวดน้ำดื่ม ไว้ในกระเป๋าใบเล็กที่ถือขึ้นเรือด้วยตนเอง ไม่ฝากไว้ในกระเป๋าใบใหญ่ที่อาจถึงห้องช้ากว่าเวลาขึ้นเรือ